Ο φόβος και η ανησυχία για το μέλλον είναι σαν σκιά που είναι πάντα κοντά. Μπορεί να είναι ελαφριά, σχεδόν αόρατη, αλλά μπορεί να καλύπτει το κεφάλι μας, αφαίροντας την ενέργεια και την επιθυμία να κάνουμε κάτι. Το μέλλον φοβάται για την αβεβαιότητα του. Δεν ξέρουμε τι θα συμβεί με τη δουλειά, την υγεία, τους αγαπημένους μας, τον κόσμο. Φοβόμαστε να μην προλάβουμε, να κάνουμε λάθος, να χάσουμε. Αυτή η ανησυχία δεν είναι γεννημένος κακός, αλλά μέρος της ψυχής μας, που είναι προορισμένο να μας προστατεύει από απειλές. Αλλά όταν γίνεται εθιστική, αρχίζει να καταστρέφει τη ζωή μας. Πώς να την αντιμετωπίσουμε;

Γιατί φοβόμαστε το μέλλον

Η ανησυχία είναι η αντίδραση στην άγνοια. Ο εγκέφαλός μας δεν αγαπά τα κενά, προσπαθεί να τα καλύψει, αλλά συχνά τα καλύπτει με αρνητικά σενάρια. Αυτό είναι ένα εволюστικό μηχανισμό: «καλύτερα να προφυλαχτούμε παρά να μην παρατηρήσουμε την απειλή». Σ τον σύγχρονο κόσμο οι απειλές έχουν αλλάξει: αντί για σαβλούζια τίγρεις — απολύσεις, εξετάσεις, δάνεια, μοναξιά. Αλλά ο μηχανισμός παραμένει ο ίδιος. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον, αλλά μπορούμε να το φανταστούμε, και συχνά φανταζόμαστε το χειρότερο. Σε αυτό προστίθεται η επίδραση των ειδήσεων, που είναι γεμάτες καταστροφές. Αρχίζουμε να μην παρατηρούμε ότι, για παράδειγμα, η διάρκεια ζωής αυξάνεται, η εγκληματικότητα μειώνεται, οι εμβόλια λειτουργούν. Συνεχίζουμε να εστιάζουμε στα κινδύνους. Έτσι δημιουργείται η χρόνια ανησυχία — κατάσταση όπου ο φόβος γίνεται το φόντο της καθημερινότητας.

Τι κινδυνεύει η χρόνια ανησυχία

Όταν η ανησυχία γίνεται συνεχής, σταματά να είναι χρήσιμη. Δεν μας κινητοποιεί, αλλά μας παραλύει. Σταματάμε να λαμβάνουμε αποφάσεις, γιατί φοβόμαστε τις συνέπειες. Αποκładουμε τα έργα, γιατί «όλα είναι κακά». Χάνουμε τον ύπνο, την όρεξη, την χαρά. Φυσικά, η ανησυχία εκφράζεται ως ένταση στα μυς, ταχύτερη καρδιακή συχνότητα, πονοκεφάλους. Ψυχολογικά — ως αίσθημα ατελούς και απάθειας. Ο άνθρωπος αρχίζει να αποφεύγει οποιαδήποτε αβεβαιότητα, και έτσι οποιεσδήποτε ευκαιρίες για ανάπτυξη. Η ανησυχία δεν επιτρέπει να κάνουμε σχέδια, να αλλάζουμε δουλειά, να ξεκινήσουμε σχέσεις, να ταξιδέψουμε. Στενεύει τον κόσμο σε μια μικρή ασφαλή κελί. Επομένως, πρέπει να την αντιμετωπίσουμε — όχι για να εξαφανιστεί, αλλά για να σταματήσει να μας ελέγχει.

Τι μπορούμε να κάνουμε τώρα

Το πρώτο και το πιο σημαντικό — να διαχωρίσουμε τα γεγονότα από τις φαντασίες. Γράψτε στο χαρτί: τι σας ανησυχεί συγκεκριμένα? Φοβάστε να χάσετε τη δουλειά σας; Καλώς. Υπάρχουν πραγματικές προϋποθέσεις γι' αυτό; ή είναι απλώς φόβος; Αν υπάρχουν προϋποθέσεις, τι μπορείτε να κάνετε; Ανανεώστε το βιογραφικό σας, ξεκινήστε να ψάχνετε για θέσεις εργασίας, να βελτιώσετε τις δεξιότητές σας. Αν δεν υπάρχουν προϋποθέσεις, σημαίνει ότι φοβάστε το φάντασμα. Δεύτερο — περιορίστε το χρόνο για την ανησυχία. Αφιερώστε 15 λεπτά την ημέρα, όταν επιτρέπετε στον εαυτό σας να ανησυχεί. Στο υπόλοιπο χρόνο, όταν εμφανίζεται μια ανησυχητική σκέψη, πείτε στον εαυτό σας: «Θα σκεφτώ γι' αυτό στην κατάλληλη στιγμή». Τρίτο — επικεντρωθείτε στο σώμα σας. Η ανησυχία ζει στο άγχος. Κάντε ένα ασκήμα αναπνοής: βαθύς εισπνοή για 4 λεπτά, διακοπή για 2, αργός εκπνοή για 6. Αυτό μειώνει το επίπεδο κορτιζόλης. Τέταρτο — ξεκινήστε να δράσετε, ακόμα και αν φοβάστε. Μικρές κινήσεις. Κάντε ένα έργο που έχετε αποκλείσει λόγω φόβου. Πέμπτο — σταματήστε να βλέπετε ειδήσεις πριν τον ύπνο. Αυτό είναι καύσιμα για την ανησυχία. Σκέτο — μιλήστε με κάποιον. Δεν είστε μόνοι σας στα φόβους σας. Η συζήτηση μειώνει την ένταση τους.

Διαμεριστική στρατηγική: δουλειά με τις παραδόσεις

Ο φόβος για το μέλλον συχνά έχει τις ρίζες του στις παραδόσεις: «ο κόσμος είναι επικίνδυνος», «δεν μπορώ να τα καταφέρω», «όλα πρέπει να είναι προφητευτέα». Αυτές οι παραδόσεις σχηματίζονται στην παιδική ηλικία και ενισχύονται σε καταστάσεις άγχους. Για να τις αλλάξουμε, χρειάζεται δουλειά με τον ψυχολόγο (π.χ. κognitive-behavioral therapy). Αλλά μπορείτε να ξεκινήσετε και από μόνοι σας. Κρατήστε ένα ημερολόγιο ευγνωμοσύνης: κάθε μέρα γράψτε τρία πράγματα που πήγαν καλά. Αυτό μετακινεί το ενδιαφέρον από τις απειλές στις ευκαιρίες. Σπουδάστε στατιστικές: ο κόσμος γίνεται καλύτερος, όχι χειρότερος. Διαβάστε ιστορίες ανθρώπων που έχουν ξεπεράσει κρίσεις. Αυτές δείχνουν ότι ακόμα και μετά τις πιο σκοτεινές περιόδους έρχεται το φως. Και το πιο σημαντικό — αποδεχτείτε ότι η αβεβαιότητα δεν είναι ένας λάθος, αλλά μια λειτουργία της ζωής. Αυτό που κάνει τη ζωή ζωντανή. Αντί να φοβάστε την άγνοια, δοκιμάστε να την αντιμετωπίσετε ως περιπέτεια. Τι αν αύριο θα συμβεί κάτι θαυμάσιο; Δεν ξέρετε τι ακριβώς, αλλά μπορεί να είναι και καλό.

Το μέλλον δεν είναι γραμμένο. Δεν είναι μια αναπόφευκτη απειλή. Είναι ένα πεδίο για την επιλογή μας. Ναι, υπάρχουν κινδύνοι, αλλά υπάρχουν και ελπίδες, και ευκαιρίες, και άνθρωποι που θα μας υποστηρίξουν. Η ανησυχία δεν θα εξαφανιστεί πλήρως, και αυτό είναι φυσιολογικό. Μπορεί να είναι ένας ήσυχος φωνή, και όχι ένας κραυγή. Και τότε θα έχουμε αρκετή δύναμη να ακούσουμε όχι μόνο αυτήν, αλλά και τη φωνή της πίστης μας στον εαυτό μας.

Permanent link to this publication: