Το ερώτημα για την επίτευξη της κοινωνικής δικαιοσύνης ακούγεται τόσο για πάντα, όσο και το ερώτημα για τον σκοπό της ζωής. Κάθε γενιά, κάθε πολιτικό σύστημα, κάθε φιλοσοφική σχολή δίνει τη δική της απάντηση. Μερικοί υποστηρίζουν ότι είναι απλώς ουτοπία, που εξυπηρετεί την δικαιολογία για τις επαναστάσεις. Άλλοι — ότι χωρίς την προσπάθεια για αυτήν η κοινωνία αποσυντίθεται. Τότε, είναι επιτεύξιμη η δικαιοσύνη αυτή;

Τι εννοούμε με τον όρο «κοινωνική δικαιοσύνη»

Πριν μιλήσουμε για την επίτευξη, πρέπει να συμφωνήσουμε για τους όρους. Για κάποιους, η κοινωνική δικαιοσύνη είναι η ισότητα των αποτελεσμάτων: όλοι πρέπει να έχουν ίσο εισόδημα, σπίτι, πρόσβαση στη υγεία. Για άλλους — η ισότητα των ευκαιριών: όλοι πρέπει να ξεκινήσουν με ίσες ευκαιρίες, ενώ το τέλος εξαρτάται από τις προσπάθειες. Υπάρχει και ένας τρίτος δρόμος: η δικαιοσύνη ως μείωση των πόνων. Στη πραγματικότητα, καμία από αυτές τις μοντέλα δεν υπάρχει σε καθαρή μορφή. حتى στις πιο προηγμένες κοινωνικές-δημοκρατικές χώρες (π.χ. στη Σκανδιναβία) υπάρχει διαφορά στα εισοδήματα, υπάρχουν φτωχοί, υπάρχουν ελίτ. Επομένως, ο πρώτος συμπεράσματα: η απόλυτη, μαθηματικά ελεγχόμενη δικαιοσύνη δεν υπάρχει. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αδύνατη σε αρχή. Απλώς είναι πάντα μια προσέγγιση, και όχι το τελικό σημείο.

Απόρριψη στην πορεία προς τη δικαιοσύνη

Γιατί εξακολουθούμε να είμαστε μακριά από το ιdeal; Το πρώτο και κύριο — η αναδιανομή των αρχικών συνθηκών. Το παιδί που γεννιέται σε οικογένεια με υψηλή εκπαίδευση και οικονομικό αποθεματικό έχει μια τάξη μεγέθους περισσότερες ευκαιρίες από το παιδί από οικογένεια με προβλήματα. Αυτό δεν είναι απλώς τύχη, αλλά δομική αδικία που επαναλαμβάνεται γενιές. Το δεύτερο εμπόδιο — το σύστημα της οικονομίας. Ο καπιταλισμός προωθεί τη συγκέντρωση του κεφαλαίου, και ως εκ τούτου και της εξουσίας. Οι μεγάλες εταιρείες επηρεάζουν την πολιτική, τους νόμους, την εκπαίδευση. Το τρίτο — η ανθρώπινη ψυχολογία. Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, δικαιολογούμε την ευημερία μας και κατηγορούμε τους φτωχούς για την φτώχειά τους. Αυτό είναι ένα κognitivo искажение, που εμποδίζει να δούμε τις συστημικές αιτίες της ανισότητας. Το τέταρτο — η παγκοσμιοποίηση. Το κεφάλαιο καταφεύγει εκεί όπου τα φόροι είναι χαμηλότεροι και τα δικαιώματα των εργαζομένων είναι 弱ότεροι, δημιουργώντας μια «αγώνισμα προς το τέλος». Όλα αυτά κάνουν τη δικαιοσύνη όχι απλώς δύσκολη, αλλά και συνεχώς αποφεύκουσα στόχο.

Αποδείξεις υπέρ της επίτευξης

Παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν σοβαρές αποδείξεις ότι η κοινωνική δικαιοσύνη όχι μόνο είναι δυνατή, αλλά και έχει ήδη υλοποιηθεί σε μέρος. Πρώτα από όλα, υπάρχουν χώρες όπου η διαφορά στα εισόδημα είναι πολύ μικρότερη από άλλες. Η Δανία, η Νορβηγία, η Φιλανδία δείχνουν ότι με υψηλούς φόρους και δυνατή κοινωνική πολιτική μπορεί να διασφαλιστεί ένας αξιοπρεπής τρόπος ζωής για όλους, συμπεριλαμβανομένων των πιο ευάλωτων. Δεύτερον, ο προgression των τεχνολογιών μπορεί να λειτουργήσει προς τη δικαιοσύνη. Δωρεάν σεμινάρια στο διαδίκτυο, ανοιχτές βάσεις δεδομένων, τηλεϊατρική — όλα αυτά μειώνουν τα εμπόδια. Τρίτο — η αυξανόμενη συνείδηση. Πιο και πιο άνθρωποι απαιτούν από τον επιχειρηματικό κόσμο και το κράτος διαφάνεια και ευθύνη. Οι κινήσεις για την κλιματική δικαιοσύνη, για τα δικαιώματα των μειονοτήτων, για την πρόσβαση στην εκπαίδευση — δεν είναι μαργινάλιες πρωτοβουλίες, αλλά παγκόσμιοι τάσεις. Δεύτερον, οι διεθνείς οργανισμοί (ΟΗΕ, ΠΟΥ) καταγράφουν και κρίνουν την ανισότητα, δημιουργώντας πίεση στα εθνικά κράτη. Επομένως, η δικαιοσύνη δεν είναι μόνο επιτεύξιμη, αλλά και έχει ήδη επιτευχθεί σε μέρος — το ερώτημα είναι η κλίμακα και ο ρυθμός.

Κριτικός οπλισμός: γιατί ποτέ δεν θα φτάσουμε στο ιdeal

Οι σκεπτικιστές θυμίζουν: οι άνθρωποι δεν είναι ίσοι από τη φύση. Έχουμε διαφορετικές ικανότητες, διαφορετικές προκαταλήψεις, διαφορετικές ανάγκες. Η απαιτήση ίσου αποτελέσματος σημαίνει την παραβίαση της ελευθερίας. Επιπλέον, κάθε σύστημα αναδιανομής προκαλεί γραφειοκρατία, διαφθορά και παροχή. Όταν το κράτος αναλαμβάνει πολύ, καταπιέζει την καινοτομία. Παραδείγματα — οι χώρες με την κρατική οικονομία, όπου το φόρμαλo ισότητα αποσυντέθηκε σε πλήρη φτώχεια και ατελή δικαιώματα. Επιπλέον, το έννοια της δικαιοσύνης είναι υποκειμενική. Για κάποιον είναι δικαιοσύνη να έχουν όλοι ένα μήλο. Για κάποιον άλλον — να κερδίζει περισσότερο αυτός που εργάζεται περισσότερο. Για τον τρίτο, το σημαντικό είναι ότι ο γείτονας έχει κήπο. Επομένως, η επίτευξη συμφωνίας για την έννοια της δικαιοσύνης είναι η μεγαλύτερη δυσκολία. Επομένως, κατά την άποψη των κριτικών, η κοινωνική δικαιοσύνη είναι ένα ουτοπικό φαντάσμα που μας τραβάει μπροστά, αλλά εξαφανίζεται όταν προσεγγίζουμε.

Πρακτικό παράδειγμα: πώς κινείται προς τη δικαιοσύνη αυτή τη στιγμή

Παραδείξτε την ιατρική. Πριν από 30 χρόνια, η πρόσβαση στις σύνθετες χειρουργικές επεμβάσεις ήταν προνόμιο των πλούσιων. Σήμερα, στις αναπτυγμένες χώρες, οι βασικές ιατρικές υπηρεσίες είναι δωρεάν ή διαθέσιμες με ασφάλιση. Φυσικά, υπάρχουν ουρές, υπάρχουν διαφορές μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών κλινικών, αλλά η πορεία προς τη δικαιοσύνη είναι ορατή. Άλλος παράδειγμα — η εκπαίδευση. Οι διαδικτυακές πλατφόρμες δίνουν την ευκαιρία να μάθουν από τους καθηγητές του Σtanford και του Harvard δωρεάν. Τρίτο παράδειγμα — η μάχη κατά της διακρίσεων. Οι νόμοι κατά του ρατσισμού, του σεξισμού, της ηλικιακής διακρίσεων — δεν είναι απλώς χαρτιά, είναι εργαλεία που άλλαξαν την κοινωνία. Επομένως, ίσως η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι ένας προορισμός, αλλά ένας δείκτης. Δεν θα φτάσουμε ποτέ στο ιdeal, αλλά μπορούμε να προσεγγίζουμε συνεχώς, και αυτός ο proces تغییرει τη ζωή μας.

Η κοινωνική δικαιοσύνη — είναι επιτεύξιμη; Αν προσεγγίζουμε το ερώτημα ως τελικό στάδιο — όχι. Αν ως ατελείωτο proces βελτίωσης, μειώσεων των διαφορών, επέκτασης των δικαιωμάτων — ναι. Και αυτό είναι ό,τι μπορούμε και ό,τι χρειαζόμαστε.

Permanent link to this publication: