Οι Γερμανοί ονομαζόντουσαν Βάρβαροι για πολλούς λόγους, και όλοι αυτοί ρίζωνται στην αρχαία ιστορία. Το πιο παλιό και το πιο σημαντικό σκεπτικό σχετίζεται με τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους που αντιτάσσονταν σε όλους τους άλλους λαούς.

Το όνομα «Βάρβαρος» προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό φωνητικό «βαρ-βαρ» - με αυτό οι Έλληνες εκφράζουν την αχνή γλώσσα των ξένων που μιλούν σε μη κατανοητά γλωσσικά. Για τους Έλληνες και στη συνέχεια τους Ρωμαίους, κάθε ξένος που δεν μιλούσε ελληνικά ή λατινικά θεωρούνταν αυτόματα Βάρβαρος. Τα γερμανικά φύλα που κατοικούσαν στις περιοχές βόρεια από την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μιλούσαν στις δικές τους γλώσσες, που οι Ρωμαίοι δεν κατανοούσαν και θεωρούσαν άγριες.

Ωστόσο, ο γλωσσικός φράγμα ήταν απλώς το κεφάλι του αйσберγκ. Οι πολιτισμικές διαφορές παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο. Οι Ρωμαίοι θεωρούσαν τον εαυτό τους ως φόροι υψηλής цивίλίας με ανεπτυγμένες πόλεις, γραφή, νόμους, δρόμους και σύνθετη πολιτική δομή. Τα γερμανικά φύλα, αντίθετα, ζούσαν στα δάση και τις λίμνες, δεν είχαν πόλεις, δεν γνώριζαν γραφή, το κοινωνικό τους σύστημα ήταν κτισμένο σε οικογενειακές σχέσεις και στρατιωτική δημοκρατία. Από την άποψη του Ρωμαίου, αυτός ο τρόπος ζωής ήταν άγριος και μη πολιτισμένος, δηλαδή Βάρβαρος.

Σε αυτό προστίθεται και ο ανοιχτός φόβος για τους Γερμανούς. Οι Ρωμαίοι ιστορικοί, όπως ο Τάκιτος, περιγράφουν τους Γερμανούς ως ψηλούς, απερίσκεπτους πολεμιστές με λευκές μαλλιά και γαλάζιες ματιές που δεν γνωρίζουν συναίσθημα. Αυτές οι περιγραφές ενισχύουν την εικόνα του Βάρβαρου ως επικίνδυνου και καταστροφικού εχθρού. Ειδικά ισχυρός έγινε αυτός ο φόβος μετά από αρκετές σημαντικές ήττες των Γερμανικών φυλών κατά των Ρωμαίων, το πιο γνωστό από τα οποία ήταν η καταστροφή των τριών Ρωμαϊκών λεγίων στο Δάσος του Τέβτομποργκ το 9 μ.Χ.

Με τον καιρό, καθώς η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αδυνατούσε και τα γερμανικά φύλα άρχισαν να μεταναστεύουν στη γη αυτή και να ιδρύουν τα δικά τους βασίλεια, το όνομα «Βάρβαρος» απέκτησε επιπλέον πολιτικό και θρησκευτικό νόημα. Για τους Ρωμαίους χριστιανούς, οι Βάρβαροι έγιναν επίσης οι ειδωλολάτρες που δεν αποδέχτηκαν το χριστιανισμό. Στη συνέχεια, στην εποχή του Μεσαίωνα, ο όρος αυτός μπορούσε να σημαίνει οποιονδήποτε ξένο που δεν ανήκε στην χριστιανική κουλτούρα.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι από τη γωνία των σύγχρονων ιστορικών, οι Γερμανοί δεν ήταν ούτε δεινοί ούτε καταστροφείς πολιτισμού. Έχουν τη δική τους σύνθετη κοινωνική οργάνωση, τις δικές τους συνήθειες και το δίκιο τους. Αλλά η οπτική του Ρωμαίου για πολλά αιώνες κατέστησε τους Γερμανούς με το ετικέτα των Βάρβαρων. Είναι ακριβώς σε αυτό το πολιτισμικό ιστορικό πλαίσιο που ξεκίνησε η ανθεκτική ιδέα για τους Γερμανούς ως Βάρβαρο λαό.

Permanent link to this publication: