Ανρί Ρούσσο και τα έργα του

Ο Ανρί Ρούσσο, γνωστός ως «Ο Κατασκοπός», είναι ένας από τους πιο θαυμαστικούς καλλιτέχνες στην ιστορία της τέχνης. Δεν σπούδασε σε ακαδημίες, δεν συμμετείχε στα παρισινά σαλόνια ως επαγγελματίας. Εργαζόταν στην τελωνεία και ζωγράφιζε το Σάββατοκύριακο. Οι ζωγραφιές του αρχικά μυηθήκαν για την αθωότητα, την λάθος προοπτική και την «παιδικότητα». Αλλά αυτή η αθωότητα έγινε η δόξα του. Σήμερα τα έργα του Ρούσσο εκτίθενται στο Λούβρο και στο Μουσείο Τεχνητού Εξασθενοποιημένου Τέχνη στη Νέα Υόρκη, και το όνομά του βρίσκεται στη σειρά των πионιέων του αβανγκάρντ. Πώς ένας συλλέκτης φόρων έγινε ένας génio; Ας το εξετάσουμε.

Ποιος είναι ο Ανρί Ρούσσο

Ο Ανρί Ρούσσο γεννήθηκε το 1844 στο Λαβάλ, στη βόρεια-δυτική Γαλλία. Υπηρέτησε στο στρατό, στη συνέχεια εργάστηκε στην τελωνεία (από εδώ το прозвιμό του). Ξεκίνησε να ζωγραφίζει γύρω στα 40, ως αυτοδίδακτος. ποτέ δεν είδε τη δάση, παρά μόνο τους βοτανικούς κήπους του Παρισιού και τα διαφημιστικά περιοδικά. Αλλά η φαντασία του ζωγράφιζε εξωτικά τοπία με τίγρεις, πιθήκους, φυτά που δεν μεγάλωναν σε μια κλιματική ζώνη. Εκθεσιάστηκε τακτικά στο Σαλόνι Ανεξάρτητων (σαλόνι απορριφθέντων), όπου οι ζωγραφιές του αρχικά προκαλούσαν ειρωνεία. Στο τέλος της ζωής του, ομολογήθηκε από τους νέους καλλιτέχνες-αβανγκάρντ, συμπεριλαμβανομένων του Πικάσο. Απεβίωσε το 1910, φτωχός αλλά με πίστη στο δικό του μεγαλείο.

Στυλ: αθώο, αλλά όχι πρωτόγονο

Ο Ρούσσο αποδίδεται στο «αθώο τέχνη» (art brut). Η τεχνική του: λεία, σχεδόν επίπεδη ζωγραφική, απουσία ατμοσφαιρικής προοπτικής, αντικείμενα στο πρώτο και το δεύτερο πλάνο απεικονίζονται με την ίδια σαφήνεια, έντονες, σχεδόν κίτρινες χρώματα. Ωστόσο, σε αυτή την «παιδικότητα» κρύβεται η βάθος. Οι φιγούρες παρέμειναν σαν σε όνειρο. Οι συνθέσεις είναι συμμετρικές, αλλά γεμάτες από κρυφή ένταση. Ο Ρούσσο δημιουργούσε τον δικό του κόσμο, όπου η ακινησία φτάνει σε μυστηριώδη δύναμη.

Οι πιο γνωστές ζωγραφιές

«Η κοιμώμενη τσιγγάνα» (1897) — ο λύκος ανανεώνει την κοιμώμενη γυναίκα, αλλά δεν την αγγίζει. Λunar φως, ερημώσεις, μουσικό όργανο. Μυστήριο. «Τροπικός καύσωνας: τίγρεις που επιτίθενται σε βοοειδή» (1891) — δάση, βροχή, θηρευτής. Για πρώτη φορά ζωγράφισε τα φύλλα με τέτοια λεπτομέρεια, αν και ποτέ δεν είδε τους τροπικούς. «Ο ύπνος» (1910) — η τελευταία μεγάλη του εργασία: γυμνή στο καναπέ σε δάση, γύρω από ζώα και μουσικούς. Ο Πικάσο τον εξοργισμό. «Ποδοσφαιριστές» (1908) — τέσσερις παίκτες σε παράξενα θέματα σε ένα γήπεδο που μοιάζει με όνειρο. «Πορτρέτο τοπίου» — αυτοポートραιτό-βλέμμα.

Ζωγραφιές-ζητήματα: τι σημαίνουν

Οι κριτικοί της τέχνης συζητούν: ο Ρούσσο ήταν παράξενος ή génio; Πιθανότατα οι ζωγραφιές του είναι η εικονοποίηση των όνειρων και των φόβων. Οι τίγρεις συμβολίζουν τον κίνδυνο, αλλά μπορούν να είναι και ευγενικοί. Η τσιγγάνα συμβολίζει την ελευθερία, αλλά και την ευάλωτη. Οι δάση είναι το υποσυνείδητο. Ο Ρούσσο έλεγε: «Έχω δημιουργήσει έναν νέο είδος - το πορτρέτο-τοπίο». Δεν αντιγράφει τη φύση, δημιουργεί τη δική της. Οι ζωγραφιές του είναι πόρτες σε μια παράλληλη πραγματικότητα.

Αναγνώριση κατά τη ζωή

Ο Ρούσσο δεν ήταν πλούσιος κατά τη ζωή του, αλλά είχε οπαδούς. Το 1908, ο Πάμπλο Πικάσο οργάνωσε ένα γεύμα προς τιμήν του (η γνωστή «Γιορτή του Ρούσσο»). Στη γιορτή παρευρέθηκαν ο Γιουγιόμ Απολινέρ, ο Ζωρζ Μπρακ, η Μαρία Λοράνςεν. Ο καλλιτέχνης ήταν συγκινημένος μέχρι δακρύων. Οι κριτικοί εξακολουθούσαν να τον ειρωνεύονται, αλλά οι νέοι καλλιτέχνες τον έβλεπαν ως προδρόμο του σουρεαλισμού.

Επιρροή στην σύγχρονη τέχνη

Ο Ρούσσο επηρέασε τους σουρεαλιστές (Μάξ Ερνστ, Σαλβαδόρ Νταλί), το αθώο τέχνη, το pop art. Οι ζωγραφιές του έγιναν εικονές της μάζας. Η «Κοιμώμενη τσιγγάνα» παραποιήθηκε στην διαφήμιση, στα κόμικς. Ο αθώος του όψης του κόσμου έμαθε στους καλλιτέχνες ότι η τεχνική δεν είναι το κύριο.

Πού να δούμε

Η καλύτερη συλλογή των έργων του Ρούσσο βρίσκεται στο Μουσείο Τεχνητού Εξασθενοποιημένου Τέχνη (MoMA) στη Νέα Υόρκη: «Η κοιμώμενη τσιγγάνα», «Τροπικός καύσωνας». Στο Λούβρο - «Πορτρέτο γυναίκας». Στο Μουσείο Ορσέ στο Παρίσι - «Ποδοσφαιριστές». Στο Ερμιτάζ - «Εξωτικό τοπίο».

Ο Ανρί Ρούσσο είναι παράδειγμα πώς η πάθος και η φαντασία νικούν την απουσία εκπαίδευσης. Δημιούργησε τον δικό του κόσμο, τον οποίο δεν μπορούμε ακόμα να разгανάμε μέχρι τέλους. Και σε αυτό είναι η δόξα του.

Permanent link to this publication: