Φαινόμενο «μπλάτινγκς»: από κρατικό αργό μέχρι κοινωνική διαμαρτυρία

Ο όρος «μπλάτινγκς» είναι ένας από τους κύριους ορισμούς της σοβιετικής και μετασοβιετικής υποκουλτούρας, που έχει τις ρίζες του στη συστήματα αξιών και την ιεραρχία του παραδοσιακού εγκληματικού κόσμου. Η σημασία του έχει εξελιχθεί από το στενά εγκληματικό σε ένα ευρύτερο κοινωνικο-πολιτισμικό, αντικατοπτρίζοντας τις σύνθετες διαδικασίες μέσα στην ρωσική και την σοβιετική κοινωνία. Η μελέτη αυτού του φαινομένου απαιτεί διαπολιτισμικό προσέγγιση, που συνδυάζει την κriminολογία, την κοινωνιολογία και την πολιτισμική επιστήμη.

Κριμινολογικό κέντρο: «κλέφτες νόμου» και πνευματικός τάξη

Αρχικά, τα «μπλάτινγκς» ή «κλέφτες νόμου» αντιπροσώπευαν την ελίτ του εγκληματικού κόσμου, που καθοδηγούνταν από έναν ειδικό κώδικα συμπεριφοράς — τα «κλέφτικα πνεύματα». Αυτή η τάξη σχηματίστηκε στα σοβιετικά σωφρονιστικά εργαστήρια στα 1930, ως αντιπολίτευση τόσο στην διοίκηση του ΓΚΟΥΛΑΓΚ, όσο και στα «σουκαμ» — κλέφτες που πήγαν στη συνεργασία με την εξουσία και συμφώνησαν να εργάζονται στην παραγωγή. Οι κύριοι πρίνσιπλοι των «μπλάτινγκς» ήταν: η άρνηση οποιασδήποτε συνεργασίας με το κράτος (συμπεριλαμβανομένης της υπηρεσίας στο στρατό και της συμμετοχής στις εκλογές), το απαγόρευμα να κατέχουν επίσημες θέσεις, η μη παρέμβαση στην πολιτική και η υποχρέωση να υποστηρίζουν την «κλέφτικη ιδέα» και να ζουν αποκλειστικά από εγκληματική δραστηριότητα. Η τήρηση αυτού του κώδικα υποστηριζόταν από σκληρές ποινές μέχρι και την θανατική ποινή.

Σοιοκουλtuurικός άξονας: ο «μπλάτινγκς» ως αρχέτυπο και σύμβολο

Πέρα από το σύστημα των φυλακών, η εικόνα του «μπλάτινγκς» μεταμορφώθηκε σε ισχυρό πολιτισμικό αρχέτυπο. Στο μαζικό συνείδηση, έγινε το σύμβολο της απόλυτης προσωπικής ελευθερίας, της ανεξαρτησίας από το κράτος και τα ιδρύματά του, καθώς και της διαμαρτυρίας κατά της επίσημης σοβιετικής ιδεολογίας. Αυτό το σύμβολο εξαπλώθηκε και ρομαντίκευσε μέσω της «μπλάτινγκς τραγουδιού» (σάνςον), της πόλεως λαϊκής παράδοσης και των ανέκδοτων. Σε ένα τυραννικό κοινωνία, όπου η ζωή του ατόμου ήταν σκληρά ρυθμισμένη, η φιγούρα του «μπλάτινγκς», που ζει κατά τους δικούς του νόμους, είχε αδιαμφισβήτητη πλούσια ατραξιόν, παρά την εγκληματική του ουσία. Έγινε σύμβολο εναλλακτικής κοινωνικής στρατηγικής, βασισμένης στην δύναμη, την ευφυΐα και την αποδοχή των παραδοσιακών normών.

Εволюσία και υποτίμηση του ορισμού στον μετασοβιετικό και μετασοβιετικό χρόνο

Με την διάλυση του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος και την κρατικοποίηση της κοινωνικής ζωής στα 1990, έγινε μια βασική μεταμόρφωση του φαινομένου. Ο παραδοσιακός «κλέφτικος» κώδικας άρχισε να διαλύεται γρήγορα. Πολλοί «κλέφτες νόμου» ενεργά συμμετείχαν στη μάχη για την αναδιανομή της ιδιοκτησίας, συνδυάζοντας τον εαυτό τους με τον επιχειρηματία και τους διαφθορημένους εκπροσώπους της εξουσίας, που αντίθετα με τα αρχικά τους «πνεύματα». Στην μαζική κουλτούρα και στην καθημερινή γλώσσα, ο όρος «μπλάτινγκς» άρχισε να χρησιμοποιείται ευρύτερα και ασαφώς, συχνά σηματοδοτώντας απλώς πλούσιους ανθρώπους που επιτεύχθηκαν με αμφιβόλου τρόπου, ή αυτούς που μπορούν να «λύσουν το πρόβλημα» με τη βοήθεια των συνδέσμων και των χρημάτων, και όχι με την τήρηση του κλέφτικου ιδανικού.

Τρέχουσα σημασία και κληρονομιά

Στο 21ο αιώνα, η αρχική σημασία των «μπλάτινγκς» ως φέρτες αυστηρού κλέφτικου νόμου έχει διατηρηθεί μόνο σε περιθωριακές κύκλους του εγκληματικού κόσμου. Ωστόσο, η πολιτισμική και κοινωνική τους κληρονομιά παραμένει εξαιρετικά επιρροητική. Ο κλέφτικος ιαζμός (φένια) έχει διεισδύσει στην καθημερινή γλώσσα, ενώ τα «πνεύματα» — μη επίσημες κανόνες συμπεριφοράς, βασισμένα στις ιδέες της δικαιοσύνης και του σεβασμού — συχνά αντιτίθενται στους επίσημους νόμους σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες. Έτσι, η ιστορία του όρου «μπλάτινγκς» είναι όχι απλώς η ιστορία του εγκληματικού κοινοτήτων, αλλά και η αντανάκλαση των βαθιών κοινωνικών αντιθέσεων, της αναζήτησης ταυτότητας και της μεταμόρφωσης των μη επίσητων θεσμών εξουσίας στη Ρωσία κατά τη διάρκεια σχεδόν ενός αιώνα.
© elibrary.gr

Permanent link to this publication: